Ευαγγέλιο Κυριακής, 19 Δεκεμβρίου 2021

ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ. «Μνήμη πάντων τῶν ἀπ᾿ αἰῶνος Θεῷ εὐαρεστησάντων ἀπὸ Ἀδὰμ ἄχρις Ιωσὴφ τοῦ μνήστορος τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου, ὁμοίως καὶ τῶν προφητῶν καὶ προφητίδων, ἐξαιρέτως δὲ τοῦ προφήτου Δανιὴλ (560 π.Χ.) καὶ τῶν ἁγίων τριῶν παίδων». Βονιφατἱου μάρτυρος (+290). Ἄρεως (+308), Εὐτυχίου καὶ Θεσσαλονίκης μαρτύρων.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ (ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΙΑ´ 9 – 10, ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΙΑ´ 32 – 40)

9 Πίστει παρῴκησεν εἰς γῆν τῆς ἐπαγγελίας ὡς ἀλλοτρίαν, ἐν σκηναῖς κατοικήσας μετὰ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ τῶν συγκληρονόμων τῆς ἐπαγγελίας τῆς αὐτῆς· 10 ἐξεδέχετο γὰρ τὴν τοὺς θεμελίους ἔχουσαν πόλιν, ἧς τεχνίτης καὶ δημιουργὸς ὁ Θεός.

32 Καὶ τί ἔτι λέγω; ἐπιλείψει με γὰρ διηγούμενον ὁ χρόνος περὶ Γεδεών, Βαράκ, Σαμψών, Ἰεφθάε, Δαυῒδ τε καὶ Σαμουὴλ καὶ τῶν προφητῶν, 33 οἳ διὰ πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας, εἰργάσαντο δικαιοσύνην, ἐπέτυχον ἐπαγγελιῶν, ἔφραξαν στόματα λεόντων, 34 ἔσβεσαν δύναμιν πυρός, ἔφυγον στόματα μαχαίρας, ἐνεδυναμώθησαν ἀπὸ ἀσθενείας, ἐγενήθησαν ἰσχυροὶ ἐν πολέμῳ, παρεμβολὰς ἔκλιναν ἀλλοτρίων· 35 ἔλαβον γυναῖκες ἐξ ἀναστάσεως τοὺς νεκροὺς αὐτῶν· ἄλλοι δὲ ἐτυμπανίσθησαν, οὐ προσδεξάμενοι τὴν ἀπολύτρωσιν, ἵνα κρείττονος ἀναστάσεως τύχωσιν· 36 ἕτεροι δὲ ἐμπαιγμῶν καὶ μαστίγων πεῖραν ἔλαβον, ἔτι δὲ δεσμῶν καὶ φυλακῆς· 37 ἐλιθάσθησαν, ἐπρίσθησαν, ἐπειράσθησαν, ἐν φόνῳ μαχαίρας ἀπέθανον, περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, 38 ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος, ἐπὶ ἐρημίαις πλανώμενοι καὶ ὄρεσι καὶ σπηλαίοις καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς. 39 Καὶ οὗτοι πάντες μαρτυρηθέντες διὰ τῆς πίστεως οὐκ ἐκομίσαντο τὴν ἐπαγγελίαν, 40 τοῦ Θεοῦ περὶ ἡμῶν κρεῖττόν τι προβλεψαμένου, ἵνα μὴ χωρὶς ἡμῶν τελειωθῶσι.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ (ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ Α´ 1 – 25)

1 Βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, υἱοῦ Δαυῒδ, υἱοῦ Ἀβραάμ. 2 Ἀβραὰμ ἐγέννησεν τὸν Ἰσαάκ, Ἰσαὰκ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰακώβ, Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰούδαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ, 3 Ἰούδας δὲ ἐγέννησεν τὸν Φαρὲς καὶ τὸν Ζαρὰ ἐκ τῆς Θάμαρ, Φαρὲς δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἑσρώμ, Ἑσρὼμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀράμ, 4 Ἀρὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀμιναδάβ, Ἀμιναδὰβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ναασσών, Ναασσὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Σαλμών, 5 Σαλμὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Βοὸζ ἐκ τῆς Ραχάβ, Βοὸζ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ὠβὴδ ἐκ τῆς Ρούθ, Ὠβὴδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰεσσαί, 6 Ἰεσσαὶ δὲ ἐγέννησεν τὸν Δαυῒδ τὸν βασιλέα. Δαυῒδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Σολομῶντα ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου, 7 Σολομὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Ροβοάμ, Ροβοὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀβιά, Ἀβιὰ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀσά, 8 Ἀσὰ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωσαφάτ, Ἰωσαφὰτ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωράμ, Ἰωρὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ὀζίαν, 9 Ὀζίας δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωάθαμ, Ἰωάθαμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀχαζ, Ἀχαζ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἑζεκίαν, 10 Ἑζεκίας δὲ ἐγέννησεν τὸν Μανασσῆ, Μανασσῆς δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀμών, Ἀμὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωσίαν, 11 Ἰωσίας δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰεχονίαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐπὶ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος. 12 Μετὰ δὲ τὴν μετοικεσίαν Βαβυλῶνος Ἰεχονίας ἐγέννησεν τὸν Σαλαθιήλ, Σαλαθιὴλ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ζοροβάβελ, 13 Ζοροβάβελ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀβιούδ, Ἀβιοὺδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἐλιακείμ, Ἐλιακεὶμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀζώρ, 14 Ἀζὼρ δὲ ἐγέννησεν τὸν Σαδώκ, Σαδὼκ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀχείμ, Ἀχεὶμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἐλιούδ, 15 Ἐλιοὺδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἐλεάζαρ, Ἐλεάζαρ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ματθάν, Ματθὰν δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰακώβ, 16 Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωσὴφ τὸν ἄνδρα Μαρίας, ἐξ ἧς ἐγεννήθη Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Χριστός. 17 Πᾶσαι οὖν αἱ γενεαὶ ἀπὸ Ἀβραὰμ ἕως Δαυῒδ γενεαὶ δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ Δαυῒδ ἕως τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος γενεαὶ δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος ἕως τοῦ Χριστοῦ γενεαὶ δεκατέσσαρες. 18 Τοῦ δὲ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἡ γένεσις οὕτως ἦν· μνηστευθείσης τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μαρίας τῷ Ἰωσήφ, πρὶν ἢ συνελθεῖν αὐτοὺς εὑρέθη ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ Πνεύματος ἁγίου. 19 Ἰωσὴφ δὲ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, δίκαιος ὢν καὶ μὴ θέλων αὐτὴν παραδειγματίσαι, ἐβουλήθη λάθρᾳ ἀπολῦσαι αὐτήν. 20 ταῦτα δὲ αὐτοῦ ἐνθυμηθέντος ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου κατ’ ὄναρ ἐφάνη αὐτῷ λέγων· Ἰωσὴφ υἱὸς Δαυῒδ, μὴ φοβηθῇς παραλαβεῖν Μαριὰμ τὴν γυναῖκά σου, τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ πνεύματός ἐστιν ἁγίου· 21 τέξεται δὲ υἱὸν καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν, αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν. 22 Τοῦτο δὲ ὅλον γέγονεν ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ τοῦ Κυρίου διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· 23 Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει καὶ τέξεται υἱόν, καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ, ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον Μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός. 24 Διεγερθεὶς δὲ ὁ Ἰωσὴφ ἀπὸ τοῦ ὕπνου ἐποίησεν ὡς προσέταξεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος Κυρίου καὶ παρέλαβε τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, 25 καὶ οὐκ ἐγίνωσκεν αὐτὴν ἕως οὗ ἔτεκε τὸν υἱόν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον, καὶ ἐκάλεσε τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν.

Η ΚΑΤΑ ΣΑΡΚΑ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΝ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

Η μητέρα μας Εκκλησία σε λίγες μέρες πρόκειται να γιορτάσει μία από τις πιο μεγάλες και λαμπρές ετήσιες εορτές του Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η εορτή των Χριστουγέννων αποτελεί για την Εκκλησία μας δεσποτική εορτή, καθότι οι Χριστιανοί εορτάζουν «τό μέγα καί παράδοξον θαῦμα» της κατα σάρκα γέννησης του Υιού και Λόγου του Θεού, του δευτέρου προσώπου της Αγίας Τριάδος. Αποτελεί όντως μέγα και παράδοξο θαύμα, επειδή ο ανθρώπινος νους δεν μπορεί να χωρέσει αυτό που χώρεσε η Θεοτόκος στα σπλάχνα της. Ο Χριστός, κατά την ενανθρώπηση του, προσέλαβε όμοια με εμάς ανθρώπινη φύση ως ο νέος Αδάμ, για να θεώσει την δική μας φύση· «ἵνα ἡμεῖς θεοποιηθῶμεν». Συναναστράφηκε μαζί μας – «καί ἐν τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη» (Βαρούχ Γ´, 38) – κάνοντάς μας συμμέτοχους στην αιώνια βασιλεία Του, αφού προηγουμένως μας υπέδειξε τον σωστικό δρόμο που πρέπει να ακολουθήσουμε.

Η μέρα των Χριστουγέννων έχει δεσπόζουσα σημασία για τη ζωή του Χριστιανού. Μέχρι τον 4ο αιώνα, τα Χριστούγεννα εορτάζονταν την ίδια μέρα με τα Θεοφάνεια (6η Ιανουαρίου). Με την πάροδο όμως του χρόνου, η Εκκλησία θέσπισε ως μήνα και μέρα εορτής την 25η Δεκεμβρίου. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, θεωρεί πως η Εκκλησία καλώς έπραξε θεσπίζοντας ως μήνα εορτής των Χριστουγέννων τον Δεκέμβριο, γιατί, σύμφωνα με τα λεγόμενα του, αυτός ήταν ο πραγματικός μήνας κατά τον οποίο ο Χριστός ετέχθη. Εδραζόμενος στα δύο βιβλία της Αγίας Γραφής (Παλαιά και Καινή Διαθήκη), υπολόγισε με μαθηματική ακρίβεια ότι η εποχή κατα την οποία η Θεοτόκος γέννησε τον Θεάνθρωπο Χριστό, συμπίπτει με τον μήνα Δεκέμβριο. Στο ευαγγέλιο του Λουκά(1,26- 27,31) αναφέρεται πως, όταν η Ελισάβετ ήταν έξι μηνών έγκυος στον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, ο αρχάγγελος Γαβριήλ εμφανίστηκε στην Θεοτόκο και της γνωστοποίησε ότι θα συλλάβει και θα γεννήσει τον σωτήρα του κόσμου Ιησού. Γι’ αυτό τον λόγο, ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει πως, αν γνωρίζαμε ποιος ήταν ο μήνας που η Ελισάβετ συνέλαβε, τότε αυτομάτως θα ξέραμε και τον μήνα που γεννήθηκε ο Χρίστος μετρώντας εννέα μήνες από τον έκτο μήνα της σύλληψης της Ελισάβετ. Ο ιερός πατήρ, χρησιμοποιώντας συνδυαστικά τα βιβλία της Καινής και της Παλαιάς Διαθήκης, εξηύρε τον ακριβή μήνα που συνέλαβε η Ελισάβετ τον Τίμιο Πρόδρομο, με αποτέλεσμα να μάθουμε τον μήνα της γέννησης του Χριστού. Παρενθετικά, να πούμε πως η σύλληψη της Ελισάβετ δεν αναγράφεται στην Αγία Γραφή αλλά συμπεραίνεται από τα συμφραζόμενα των βιβλίων της. Ως εκ τούτου, ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος υποστηρίζει πως ο μοναδικός τρόπος για να καταστεί γνωστή η εποχή κατά την οποία η Ελισάβετ συνέλαβε είναι να εντοπίσουμε τον ακριβή μήνα κατά τον οποίο ο προφήτης Ζαχαρίας (σύζυγος της Ελισάβετ) έλαβε τη χαρμόσυνη είδηση από τον αρχάγγελο Γαβριήλ -ευρισκόμενος στα Άγια των Αγίων- πως το αίτημά του να αποκτήσει παιδί εισακούστηκε από τον Θεό, παρά το ότι η Ελισάβετ ήταν στείρα.

Ποιος όμως ήταν ο μήνας κατα τον οποίο ο αρχάγγελος Γαβριήλ ανακοίνωσε το χαρμόσυνο μήνυμα στον Ζαχαρία για τη σύλληψη της Ελισάβετ, διερωτάται ο Άγιος Ιωάννης. Σύμφωνα με τον μωσαϊκό νόμο, μόνο ο αρχιερέας μπορούσε να εισέλθειστα Άγια των Αγίων, μια φορά τον χρόνο – «ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ» (Εβρ. 9,7) – κατά την εορτή της Σκηνοπηγίας, για να προσφέρει θυσία προς εξιλέωση του ιδίου και του υπόλοιπου ιερατείου. Η γιορτή του Εξιλασμού ή της Σκηνοπηγίας πραγματοποιούνταν, σύμφωνα με την επιταγή του Γιαχβέ, τη δεκάτη του εβδόμου μηνός Τισρί κατά το εβραϊκό ημερολόγιο – «ἐν τῷ μηνί τῷ ἑβδόμῳ δεκάτῃ τοῦ μηνός» – που αντιστοιχεί στον μήνα Σεπτέμβριο.

Ποιος όμως κλήθηκε, κατά την ιερατική τάξη, να υπηρετήσει ως ιερέας ενώπιον του Θεού στον ναό; Ο Ζαχαρίας· «Ἐγένετο δέ ἐν τῷ ἱερατεύειν αὐτόν ἐν τῇ τάξει τῆς ἐφημερίας αὐτοῦ ἔναντι τοῦ Θεοῦ κατά τό ἔθος τῆς ἱερατείας ἔλαχε τοῦ θυμιᾶσαι εἰσελθών εἰς τόν ναόν τοῦ Κυρίου» (Λουκ. 1,8-9).

Συνεπώς, μετρώντας έξι μήνες από τον μήνα Σεπτέμβριο, φτάνουμε στον μήνα Μάρτιο. Όπως προαναφέραμε, όταν η Ελισάβετ ήταν έξι μηνών έγκυος, τότε η Παναγία συνέλαβε τον Ιησού· «Ἐν δέ τῷ μηνί τῷ ἕκτῳ ἀπεστάλη ὁ ἄγγελος Γαβριήλ ὑπό τοῦ Θεοῦ εἰς πόλιν τῆς Γαλιλαίας, ᾗ ὄνομα Ναζαρέτ, πρός παρθένον μεμνηστευμένην ἀνδρί, ᾧ ὄνομα Ἰωσήφ, ἐξ οἴκου Δαυΐδ, καί τό ὄνομα τῆς παρθένου Μαριάμ. Καί εἰσελθών ὁ ἄγγελος πρός αὐτήν εἶπε· […] καί ἰδού συλλήψῃ ἐν γαστρί καί τέξῃ υἱόν, καί καλέσεις τό ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν» (Λουκ. 1,26-31). Οπότε μετρώντας από τον μήνα Μάρτιο εννέα μήνες, φτάνουμε στον μήνα που διανύουμε τώρα, δηλαδή τον Δεκέμβριο. Συμπερασματικά, θα λέγαμε πως ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, προχωρώντας σε μια αποκωδικοποίηση των κειμένων της Αγίας Γραφής, τεκμηρίωσε με εμπεριστατωμένο τρόπο πως «ἡ τοῦ Χριστοῦ γέννησις», παρά τις διιστάμενες απόψεις, πραγματοποιήθηκε όντως κατα τον μήνα Δεκέμβριο.

Λουκαΐδης Φίλιππος, Μέλος Ορθοδόξου Γραφείου Ομολογίας, Ιερά Μητρόπολη Λεμεσού

Η εικόνα της του Χριστού Γεννήσεως. Θεολογική ερμηνεία | Λειτουργικά και  Ερμηνευτικά - Άγιος Κοσμάς Ο Αιτωλός | Ορθόδοξος Ιεραποστολικός Σύνδεσμος